Ари. Подарок

Ну что ты? Ляжешь спать?

                    И без подарка?

В который раз? Опять?

                       Ну что за тон?

Готова елка, стол,

                     и все в порядке,

Но только нас не будет

                             за столом.

Ну что ты? Ляжешь спать?

             А как же праздник?

А как же Новый год

                   и новые мечты?

И ты ложишься спать?!

        Ну что за безобразие!

Все понимаю: я виновна в том,

                                     Не ты.

Любовью за любовь!

              Заботой за заботу!

И этот год, ты знаешь,

                            снова твой.

                              Ну что же,

Принимай скорей работу,

Вот мой шедевр,

Завернутый мечтой.

И если кто-то ждет

          Деда Мороза,

             Ты тоже жди,

Но только жди меня.

Люблю тебя. Ты знаешь,

                     невозможно

Быть твоей деточкой

             и не любить тебя.

Ну что же ты? Заснешь?

                И без подарка?

               Нет, не заснешь,

Да и не надо снов.

Готовы стол и елка,

                 Все в порядке,

И трое нас: я, ты

         И Счастье за столом.

Արի: Դու խաբեցիր, դու չես ուզում տառապել...

-Արցունքներս խեղդում են ինձ: Մի ահավոր խցանում են ստեղծել կոկորդիս մեջ, ու չեն թողնում, որ հանգիստ շնչեմ, - ասում է մեկը:
-Իմ վիճակն ավելի վատ է, - ասում է մյուսը, - տառապանքս ծանրացել է հենց սրտիս՝ անպաշտպան սրտիս վրա, ու ճնշում-սեղմում է այն:
-Չէ՜, երանելի եք դուք, - երրորդն է ասում, - ես ինքս համակ տառապանք եմ դարձել: Եվ այսքանից հետո ինձ թվում է, որ այլևս չեմ կարողանա ապրել առանց տառապանքի, այլևս չեմ կարողանա երջանիկ լինել:
-Բայց դու ուզում ես, չէ՞, - առարկում է չորրորդը, - իսկ ես արդեն չեմ ուզում, դրա համար էլ ամենադժվար վիճակում եմ հայտնվել: Ես այլևս չեմ ուզում տեսնել արևը, երկինքը, մարդկային ժպիտը: Ուզում եմ մենակ մնալ իմ մութ ու ցուրտ աշխարհում՝ իմ տառապանքի հետ մեն-միայն. դա ինձ դուր է գալիս:

Իսկ դու կանգնած ես նրանցից մի քիչ հեռու, բայց այնպես ես նայում նրանց, կարծես ձեր մեջ սարեր-ձորեր լինեն: Ժամանակ առ ժամանակ վրդովված հառաչում ես, հազիվ ես քեզ զսպում, որ չխառնվես այս անմիտ խոսակցությանը:
Իսկ ես կանգնած եմ քո կողքին, բայց այնպես եմ կանգնած, որ քո և նրանց մեջտեղում լինեմ, կենտրոնում, բայց ոչ ուշադրության: Ամեն ինչի կենտրոնում, ամեն ինչի միջև, ամեն ինչի արանքում, այնտեղ, ուր երկու կողմից ես մատնվում հրաձգությանը:
Ես գիտեմ, ինչի մասին ես մտածում: Դու մտածում ես.
<<Հիմարնե՛ր, ի՞նչ գիտեք դուք տառապանքի մասին: Ա՜խ, եթե իմ կողքին լինեիք այն ժամանակ, երբ պատրաստ էի իմ սեփական ձեռքերով սիրտս հանել կրծքիցս ու դեն նետել, որ այլևս չցավա: Ո՞ւր էիք դուք այն ժամանակ, երբ ուզում էի այլևս ոչինչ այս կյանքում չցանկանալ: Ո՞ւր էիք: Ա՜խ, ինչո՞ւ այդ ամենը անցավ, ինչո՞ւ իմ սիրտը հանդարտվեց, և ես սովորեցի այն դատարկությանը, որ հաստատվեց իմ հոգում այդքանից հետո: Ինչո՞ւ այդպես փոխվեցի: Ինչո՞ւ վառ պայթյունից դարձա մոխրագույն առօրյա: Կարծես կատարվեց իմ ցանկությունը՝ ես այլևս ոչինչ չեմ ցանկանում: Բայց ինչո՞ւ կատարվեց, ու ես այլևս չեմ տառապում: Այն ժամանակ ես բոլորիդ ցույց կտայի, ի՜նչ է Տառապանքը:>>
Ահա թե ինչ ես մտածում:
Նրանք լսում են մտքերդ (դե, դա զարմանալի չէ, ձեր բոլորի միտքը նույն ուղղությամբ է աշխատում), և սկսում են վիճել քեզ հետ:
-Օ՜, բարեկամ, դու չես տառապել, քանզի արդեն երջանիկ ես:
-Իսկ տառապանք չէ՞ իմանալ, որ այլևս չես տառապելու: Որ ողջ կյանքումդ սպասելու ես մի որևէ աննշան հուզմունքի, բայց չես ունենալու այն, որովհետև արդեն սառել ես ամեն ինչի հանդեպ, նույնիսկ ինքդ քո հանդեպ:
-Օ՜, ոչ, բարեկամ, դա երջանկություն է, մի անսովոր նիրվանա, որ քչերին է տրվում:
-Ես կասեի, որ երջանիկ մարդկանց է տրվում:
-Իսկ երջանիկ մարդիկ չգիտեն՝ ինչ է տառապանքը:
-Այդ դո՛ւք չգիտեք՝ ինչ է տառապանքը, - գոռում ես դու: - Տխմարնե՜ր: Մի՞թե տառապանք չէ այն անխուսափելի գիտակցությունը, որ այլևս ոչ լա՛ց ես լինելու, ոչ ծիծղելո՛ւ ես:
-Ո՛չ, տառապանքն այն է, երբ միայն ծիծաղում ես, կամ միայն լաց ես լինում: Երբ հոգեկան հուզումից չգիտես՝ ինչ անես, բայց մի բան անում ես դատարկությունը լցնելու համար:
-Դատարկությունը տառապանք չէ, այլ այն, ինչ գալիս է տառապանքից հետո:
-Տառապանքն այն հրեշավոր զգացողությունն է, որ դու այլևս ոչինչ չես փոխի:
-Ավելին, տառապանքն այն է, երբ հասկանում ես, որ ամեն ինչ կատարվեց քո մեղքով:
-Ոչ, տառապանքն այն է, երբ գիտես, որ անմեղ էիր, բայց բոլորի համար հանցավոր ես ու չես կարող ապացուցել քո անմեղությունը:
-Այդ դեպքում քեզ կարող է մխիթարել միայն մի միտք՝ ես իրականում անմեղ էի: Չայած այն քիչ մխիթարություն է բերում, որովհետև արդյունքում միևնույն է կորցնում ես քո մտերիմներին:
-Տառապանքը այն է, որ....
-Տառապանքը այն է, որ....
-Տառապանքը այն է, որ....

Իսկ ես նայում եմ ձեզ ու ծիծաղում:
Դուք ինձ ոչ մի ուշադրություն չեք դարձնում: Բայց ես միևնույն է շարունակում եմ ծիծաղել: Հետո ծիծաղս հետզհետե փոխվում է հիստերիայի, և դուք հասկանում եք, որ կարելի է կյանքում գոնե մի անգամ լսել՝ ինչ եմ ասում:
-Մարդի՜կ, - ծիծաղում եմ ես, - սիրելիներս, ինչո՞ւ հանկարծ որոշեցիք խոսել տառապանքից:
Առաջինը դու ես բարկանում:
-Դե արի ու բացատրիր այս երջանիկ ապուշին, որ կյանքում ոչ ոքի չի կորցրել, ոչինչ չգիտի:
Բոլորը կես-ուրախ, կես-տխուր քմծիծաղ են տալիս: Բայց ես հո գիտեմ, որ այդ <<տառապյալները>> ինչ-որ տեղ նախանձում են ինձ՝ երջանիկ ապուշիս:
-Ի՜նչ ես ասում: - Ուշ է, արդեն ուշ է. ես այլևս չեմ կառավարում ինձ: - Տառապե՞լ: Տառապե՜լ: Բայց ձեզանից ո՞վ է տառապել կյանքում, ձեզանից ո՞վ գիտի՝ ի՞նչ է տառապանքը:
-Դու պարզապես...
-Լռիր: - Հիմա ես բոլորիս կարծես կողքից եմ նայում, և ինձ թվում է որ արբել եմ ինքս իմ ծիծաղից. դե ինչ, այդպես էլ է պատահում: - Լռիր, խնդրում եմ: Ես ձեզ լսեցի, ու պետք է ասել, բավականին համբերատար, մանավանդ եթե հաշվի առնենք, թե ինչ հիմարություններ էիք դուք այստեղ դուրս տալիս: Իսկ հիմա դուք կլսեք իմ բարբաջանքները:
Լավ բառ է՝ <<բարբաջանք>>: Եթե ես բանաստեղծ լինեի, ես այդ բառը կհանգավորեի ձեր սիրելի <<տառապանք>> բառի հետ: Ինչ-որ տեղ նրանք նույնիսկ հոմանիշ են, որովհետև իմ պես համբերատար մարդիկ ստիպված են տառապել ձեզ պես մազոխիստների բարբաջանքներից:
Այո-այո, մազոխիստների: Դա սովորական բան է այս այլասերված Երկիր մոլարակում: Բայց դուք շփոթում եք, տիկնայք և պարոնայք: Մազոխիստները տառապանքը չեն սիրում, չէ՜, այլ ցավը: Նրանք պատրաստ են սեփական ատամներով կրծել իրենց իսկ ոսկորները, որ ցավ զգան և ստիպված չլինեն դիմանալ մեկ այլ, ավելի սարսափելի ցավի՝ ցավի բացակայության ցավին:
Իսկ տառապա՞նքը: Մի՞թե այն հոմանիշ է ցավին:
Օ՜, ոչ:
Տառապանքն ավելի ահավոր է:
Եվ գիտեք ինչո՞ւ:
Որովհետև, ըստ երևույթի, իրենից ոչ մի արտառոց բան չի ներկայացնում:
Ես չեմ վախենում տառապանքից, որովհետև երբեք չեմ տառապել: Ես պարզապես ծիծաղել եմ ամեն ինչի վրա, ամեն մեկի դեմքին, ամեն մեկի համար: Երբ ծիծաղում ես, կյանքդ ավելի պայծառ է դառնում: Իսկ երբ կյանքդ պայծառ է ու լուսավոր, ավելի հեշտ է գտնել քո սեփական ուղին այս բազմախաչմերուկ կյանքում:
Մարդիկ հիմար չեն, չէ՜: Շատ շուտով նրանք նկատեցին, որ ծիծաղը իսկապես օգնում է: Փորձեցին ծիծաղել:
Չստացվեց:
Ինչո՞ւ:
Պարզապես արդեն շատ էին վարժվել իրենց մազոխիզմին: Բայց ոչի՜նչ, մարդու մտքին տեղ լինի: Եվ մարդիկ ասացին. <<Դու այնքան լավ ես ծիծաղում: Արի մեզ համար էլ ծիծաղիր: Ի՞նչ կլինի, արի մեզ համար էլ ծիծաղիր>>:
Ի՞նչ կա որ: Գնացի: Մեկ ժպիտ, երկու, երեք, չորս... հազար... գումարեք իրար, տեսեք քանի՞ ժպիտ է ստացվում: Շա՜տ:
Իսկ հետո, երբ շուռ եկա, հասկացա, որ... էլ չունեմ... չունեմ... և չունեմ հենց այն ժամանակ, երբ ինձ էր իմ ժպիտը պետք...
Դե, ի՜նչ արած, ինձ չհասավ մի կաթիլ ուրախություն: Մի կաթիլ այն օվկիանոսից, որ տվեցի այնքան շռայլորեն:
Այդ ժամանակ է, որ հասկանում ես, որ կորցրել ես մեկին, ով ծնվածդ առաջին օրվանից միշտ քեզ հետ էր և երբեք, ոչ մի դեպքում չէր թողել քեզ՝ կորցրեցիր ինքդ քեզ:
Սեփական հոգին գտնելը հեշտ է: Պարզապես պետք է նստել ու լաց լինել: Լաց լինել ազնվորեն, ինչպես երեխան է լաց լինում, երբ հասկանում է, որ ինչ-որ բան արդեն վաղուց փոխվել է, և նա այլևս առաջվա երջանիկ փոքրիկը չէ: Ճիշտ է, նա չգիտի, ո՞ր մականունից է զրկվել՝ երջանի՞կ, թե՞ փոքրիկ: Ոչ էլ գիտի, որն է ավելի կարևոր: Բայց միևնույն է լաց է լինում, ազնվորեն՝ անխոս և անարցունք:
Եթե այդպես լաց լինես ու կանչիս հոգիդ, այն անմիջապես կասի՝ ԱՅՍՏԵ՜Ղ ԵՄ, ՍՊԱՍԻ՜Ր, ԳԱԼԻՍ ԵՄ:
Ու երբ արդեն ոզում ես լաց լինել, հանկարծ տեսնում ես քեզ շրջապատող անթիվ հայացքներ՝ զարմացած, ապշած, հեգնող, նույնիսկ բարկացած. ախր ինչպե՞ս կարող եմ լաց լինել, երբ մարդիկ հերթ են կանգնել, ծիծաղելուս են սպասում:
Եվ այստեղ սկսվում է այն, ինչ պայմանականորեն (միայն պայմանականորեն) կարելի է անվանել տառապանք: Ես ծիծաղում եմ, բայց սիրտս կծկվում է՝ ուզում է լաց լինել, ուզում է վերջապես կանչել հոգուն, որ ձայն տա, մխիթարի, ասի՝ ԱՅՍՏԵ՜Ղ ԵՄ:
Լաց լինելու ժամանակ չկա, պետք է ծիծաղել: Եվ մի օր վերջապես հասկանում եմ, որ այլևս չեմ պատկանում ինքս ինձ: Իսկ դա նշանակում է, որ այլևս չունեմ մեկին, ով թերևս երբեք ինձ չի դավաճանել և արժանի չէր այդպիսի սոսկալի դավաճանության իմ կողմից՝ ինքս ինձ: Կորցրեցի, ու էլ չեմ գտնի:
Մի քաղաքական գործիչ իր քարոզարշավի ժամանակ ասաց. <<Ոչ ոք չպիտի միայնակ տառապի>>: Երևի նրան թվում էր, որ երբ մարդիկ խմբակային են տառապում, դրանից նրանք իրենց ավելի լավ են զգում: Ես կասեի՝ ոչ ոք ընդհանրապես չպիտի տառապի: Բայց նա՝ այդ քաղաքական գործիչը, մեծ մարդ էր, երկու բարձրագույն կրթություն ուներ և պատրաստվում էր դառնալ նախագահ: Եվ ես հլու-հնազանդ կրկնում եմ նրա ասածը. ոչ ոք չպիտի միայնակ տառապի: Եկեք միասին տառապենք:
Եկեք բոլորս կորցնենք ինքներս մեզ, բայց լաց չլինենք, այլ ծիծաղենք մեկս մյուսի երեսին՝ շատ լավ իմանալով, որ ոչ մեկիս, և ոչ էլ մյուսիս պետք չէ այդ ծիծաղը:
Եկեք անենք մի բան, որ չենք ուզում անել, և որ ոչ ոքի հարկավոր չէ:
Եկեք անենք այդ անցանկալի և բոլորովին անիմաստ բանը՝ եկեք տառապենք:
Ինչո՞ւ եք այդպես նայում ինձ: Ինչո՞ւ եք ապշել: Դո՞ւք չէիք ասում, որ պաշտում եք տառապանքը: Թե՞ մթության մեջ սեփական ոսկորները կրծելը ավելի հաճելի է: Դե իհա՜րկե, այդպես ավելի հեշտ է, դրան դուք արդեն վաղուց սովորել եք:
.................................................................................................................................
Ճարահատյալ նայում եմ քեզ:
Թերևս դու հասկանում ես ինձ ու վախեցած հետ-հետ ես գնում:
Դու խաբեցիր, դու չես ուզում տառապել...
Ու պետք էլ չէ:
Դու միանգամայն իրավացի ես, բարեկամս: Պետք չէ տառապել...

Սոնա: Շնորհակալություն...

Երկրորդ հնարավորություն տրվում է, այո... Չգիտեմ՝ ով է այն տալիս՝ անսահման հեռու Երկի՞նքը, անչափ մոտ Հող՞ը, թե՞ պարոն Շանսը ինքն է բախում մեր դուռը՝ դրդված անհասկանալի կարեկցանքից կամ ամենասովորական հետաքրքրասիրությունից:
Չգիտեմ...
Գիտեմ միայն, որ եթե շանսը գա, իսկ նա անպայման կգա, պետք չէ նրան բաց թողնել, թե չէ համարեք այլևս երբեք երկրորդ շանս չեք ունենա: Ընդհակառակը, եթե երկու ձեռքով ամուր բռնեք պարոն Շանսին, նա կգա երրորդ անգամ, չորրորդ, գուցե և հինգերորդ...
Ի տարբերություն շատ պարկեշտ օրիորդների, կամ գուցե հենց նրանց պես, պարոն Շանսը սիրում է, երբ նրան բաց չեն թողնում: Երբեմն նա նույնիսկ չափից դուրս ճչան զգեստ է հագնում, որ հանկարծ կողքով չանցնեք: Իրականում նրան նկատելն այնքան էլ դժվար չէ, պարզապես պետք է աչքերը բաց ապրել:
...Վերջերս հասկացա, որ իսկապես մեծացել եմ: Մեծանալ, նշանակում է մի քայլ առաջ գնալ: Եվ ես արեցի այդ քայլը, որ երկու տարի առաջ չկարողացա անել:
Հազարամյակներ ապրող Մարդկության իմաստությունը խտացած է մեզանից յուրաքանչյուրի մեջ: Պարզապես պետք չէ այն անտեսել, ինչն անում ենք բոլորս: Այստեղ նորից դառնում ենք բաց աչքերով ապրելու քիչ առաջ, քիչ վերև գրված մտքիս:

Երկու տարի առաջ էր, որ երեկոյան կանգնած էի Օպերայի թատրոնի բակում և նայում էի վերև՝ երկնքից իջնող բարակ կաթիլներին: Դա այնքան էլ հաճելի չէր: Անձրևանոց չունեի, և անձրի կաթիլները անխնա քանդում էին սանրվածքս: Բացի այդ ՙՙ սեզոնի մեյմունի պես էի հագնվել, այնպես որ անձրևի կաթիլները միայն վատթարացրին իմ մրսող-դողացող վիճակը: Մեկ-մեկ հայացքս պոկում էի երկնքից ու նայում շուրջս. մարդիկ հանդիպում էին, բարևում միմյանց և թևանցուկ մտնում Օպերայի թատրոն: Իսկ ես դեռ սպասում էի: Վերջապես համբերության բաժակը լցվեց, և որոշեցի զանգել:
-Ջան, ո՞ւր ես:
-Ջան, կներես, էսօր չեմ գա, բայց դու առանց ինձ մտի, ոչինչ, տոմս ունես:
-Լավ, պոկա:
-Պոկա, անուշս:
Ու վերջ...
Մարդիկ հանդիպում էին, բարևում իրար և թևանցուկ մտնում Օպերայի թատրոն: Իսկ ես մենակ էի: Երևի այդ պատճառով էլ վախեցա:
Տարիներ հետո կասեմ ինքս ինձ.
-Ես չեմ վախենում միայնությունից ու չեմ վախենում ամբոխից, բայց ես վախենում եմ նրանից, որ կհայտնվեմ ամբոխի դեմ-դիմաց՝ մենակ:
Այնտեղ ամբոխ չկար, բայց ես մենակ էի:
...Չգնացի:
Երբ տուն եկա, մաման ասեց.
-Дурочка, что ли? Ռոբերտ Ամիրխանյանին էլ ե՞րբ կտեսնես:
Ես հասկանում էի, որ երբեք էլ չեմ տեսնի, բայց արդեն ուշ էր:

Երբ աչքաթող ես անում պարոն Շանսին, այլևս դադարում ես նրան սպասել: Երևի նրանից է, որ համակերպվում ես քո անհաջողության հետ:
Իսկ խորամանկ պարոն Շանսը գալիս է՝ հենց այն պահին, երբ նրան չես սպասում: Երևի հենց դրա համար էլ գալիս է՝ քեզ ստուգելու համար: Եվ այստեղ կարևոր է պատվով տանել փորձությունը:

-Լսե՞լ ես, Ռոբերտ Ամիրխանյանը էսօր մեզ մոտ համերգ է տալու:
-Չէ, ե՞րբ:
-Դրա համար պետք է կայքը կարդալ: Պիտի գնաս գրանցվես, բայց ասում են, արդեն տեղ չկա:
-Դե հասկանալի է: Ես էլ այդ ժամին դասի եմ: Այնպես որ... Не в этот раз.
Նորից не в этот раз?
....
Մաեստրո, ուզում եմ ասել Ձեզ...
Չէ՜, բրավո չէ, բրավոներին Դուք արդեն սովոր եք: Պարզապես ուզում եմ ասել, որ Ձեր դաշնամուրը... Որքան մեղմ եք Դուք կյանքում, այդքան ուժեղ են հարվածում Ձեր դաշնամուրի ստեղները՝ սրտիս զարկերի հետ ունիսոն:
Դուք ասում եք.
-Ես երգում եմ, որովհետև չեմ կարող չերգել:
Ես էլ չեմ կարող... պարզապես իրավունք չունեմ չբռնել պարոն Շանսին, որն եկել է երկրորդ անգամ՝ երկու տարի անց:

Շնորհակալություն...
Շնորհակալություն մեզանից յուրաքանչյուրի մեջ խտացած հազարամյակներ ապրող Մարդկության իմաստությանը, որը բերեց Արվեստագետին մեր դպրոց, իսկ ինձ՝ այդ դահլիճը:

Սոնա: Մի նեղացրեք իրար... /շարադրություն/

Այդ դեպքից հետո շատերն էին խոսում այդ մասին, շատերը լռում էին, բայց, ավա՜ղ, քչերը միայն մտածեցին, թե ինչպես կվարվեին իրենք: Ես էլ մտածեցի, թե ինչ կանեի. մտածեցի, մտածեցի ու հասկացա, որ… ոչինչ էլ չէի անի:
Կգնայի տուն, կփակվեի սենյակում ու կսկսեի ոռնալ ցավից՝ ձեռքով սեղմելով կուրծքս, որ սիրտս հանկարծ ատոմային ռումբի պես չպայթի (ախր ռումբի պայթյունից կտուժեն շատերը, ոչ միայն ես): Հետո կմտածեի, որ հարևանները պատի հետևում շատ են վախեցել իմ ոռնոցներից, ու բերանս կխցանեի ինչ-որ բանով, ասենք՝ խաղողով: Խաղողը քաղցր կլիներ, ու ես կամաց-կամաց կմոռանայի սրտիս դառնությունը: Սրտիս, որ թունավորվում էր լեղիից: Ասում են, երբ մարդիկ նախանձում են, նրանց լեղին սկսում է դանդաղ թունավորել իրենց: Իզուր չեն ասում. <<Նախանձը հրեշ է կանաչ աչքերով, որը սպանում է իր իսկ ստեղծողին>>:
Նախա՞նձը:
Այո՛, ես կնախանձեի բոլոր նրանց, ում չեն դատապարտում ու փնովում…
Հաջորդ օրը կգնայի նրա մոտ, կժպտայի խաչված մի ժպիտով ու կասեի.
-Արի թույլ չտանք, որ ուրիշները բամբասեն մեզնից:
Նա. առանց ինձ նայելու, կփնթփնթար.
-Թքած ունեմ բոլորի վրա:
Ես կասեի.
-Ես էլ: Բայց եթե չպայքարենք մեր ընկերության համար, թույլ կտանք իրար բամբասել մեկս մյուսից: Իսկ դա կլինի ստորություն: Արի թույլ չտանք ինքներս մեզ բամբասել իրարից:
Նա հիացած կնայեր ինձ, իսկ ես գլուխս վեր կցցեի, կնայեի արևին ու կբղավեի՝ այնքան բարձր, որքան թույլ կտան թոքերս ու ձայնալարերս, իսկ նա կդառնար իմ արձագանքը ու կկրկներ իմ հետևից.
-Մարդի՜կ, մի՜ նեղացրեք իրար…

Արի: Օճառաերջանկություն

Չէ, երջանկությունը չի կարող լինել անընդհատ, թե չէ էլ ի՞նչ երջանկություն է:
Երջանկությունը լինում է կարճատև՝ մի ակնթարաթ: Բայց այդ մի ակնթարաթն է հենց լիցքավորում մեզ այնպիսի էներգիայով, որ հերիքում է մի օր, շաբաթ, ամիս, տարի, երբեմն՝ տարիներ, մինչև հաջորդ այդպիսի ակնթարթը:
Երջանկությունը տևում է մի ակնթարաթ (ամենաշատը՝ երեք-չորս), բայց դա չէ տարօրինակ: Տարօրինակն այն է, որ երջանիկ կարող ես լինել այնպիսի մանրուքներից, որ հավատդ չի գալիս: Հետո ում էլ որ պատմես, չեն հավատա, կծիծաղեն, կամ կկարծեն, որ դու ես ծաղրում նրանց: Իզո՜ւր:
Մարդիկ, իսկ ի՞նչ գիտեք, որ երջանկության տեսակետից մի ակնթարթը դար չէ, իսկ մանրուքը՝ կյանքի կարևորագույն... ատրիբո՞ւտ... նպատա՞կ... նշանակե՞տ... Մի խոսքով կյանքը:
Կարո՞ղ է կյանքը մանրուքներում գտնել իմաստը: Ինչո՞ւ ոչ: Իսկ այդ մանրուքների՞ց չէ այն ձևավորված:
Կարո՞ղ է կյանքը լինել մանրուք: Ինչո՞ւ ոչ, բայց այդ դեպքում ի՞նչն է լինելու <<մանրուք>> այս մե՜ծ հասկացությունից դուրս:
Է՜հ, երջանկություն, դե արի ու հասկացի քեզ:
...Առհասարակ ինչո՞ւ եմ ես ամեն ինչ այսքան բարդացնում: Ու ոչ միայն ես, պետք է ասել:
Փիլիսոփայում եմ, փիլիսոփայում, իսկ ամեն ինչ այնքան պարզ ու հասարակ սկսվեց...
Օճառամանում օճառ կար:
Փաթեթավորված օճառ:
Դա զարմանալի է: Իրոք, ի՞նչ գործ ունի փաթեթավորված օճառը օճառամանի մեջ:
Փաստորեն ունի, չնայած այն դեռ չէին օգտագործել:
Ես հոտոտեցի այն...
Հետո նորից հոտոտեցի....
Հետո տվեցի եղբորս, որ հոտոտի, բայց և չտվեցի...
Նորից ինքս հոտոտեցի...
Երջանկության հոտ էր գալիս այդ օճառից: Իրոք, երջանկության հոտ: Ու այդ հոտից ես էլ երջանիկ դարձա: Երևի հենց դրա համար էլ չթողեցի, որ եղբայրս էլ հոտոտի. մենք այնքան խանդագին ենք մոտենում երջանկությանը, որը բնավ մերը չէ... կամ մեզ չի պատկանում... կամ պատկանում է ոչ միայն մեզ....
Մանրուք, որ տևեց ընդամենը մի ակնթարթ, ամենաերկարը՝ երեք-չորս...
Անցել է մի քանի օր, իսկ ես դեռ հիշում եմ այդ հոտը...
Դե հիմա ասեք. կա՞ն արդյոք կյանքում մանրուքներ, և կա՞րճ է արդյոք մի ակնթարթա ժամանակահատվածը, որ տրված է երջանկությանը՝ ապրելու համար:
...Օճառը մի փոքր ավելի երկարակյաց է: Մի քանի շաբաթ կմնա օճառամանում, ամենաշատը՝ մի ամիս: Եվ ամեն անգամ լվացարանին մոտենալիս ես գուցե նորից կհոտոտեմ այն ու նոր երջանկություն կծնվի ու կմահանա մի ակնթարթում՝ օճառաերջանկություն...

Софи. Клуб отверженных.

Их отвергли. Просто исключили из общества.
Так бывает. Общество – организм самоочищающийся. Если ему кто-то не нужен, или не нравится, оно очень быстро от него избавляется. Быстро и безболезненно.
Сначала один, потом второй, потом третий, а под конец еще и четвертый.
Все они были самыми обычными членами того самого Общества, которое их отвергло. Самыми обыкновенными? Или нет? Во всяком случае сами они не считали, что очень уж отличаются от принятых стандартов. Жаль только, что их никто не спрашивал.
Вы знаете, что Человек – существо социальное? То есть (по мнению ученых) мы просто не можем жить без Социума, без Общества, Общения, Общественного Положения и проч. Но что делать, если тебя исключили из общества? Умирать? Умирать хочется в последнюю очередь, и это понятно.
Их было четверо. И все что они могли сделать, это создать свое собственное общество, которое они нарекли “Клуб отверженных”. Этот их шаг не был чем-то странным или из ряда вон выходящим, а очень даже логичным, ведь, как я уже сказала, человек – существо социальное. И в своем новом мини-социуме, в своем обществе отвергнутых Обществом, они снова и снова называли себя непризнанными, непонятыми гениями, в каком-то смысле даже избранными, и задирая нос в своем дружном самообмане, все равно мечтали вернуться в Общество. Вернуться уже признанными “гениями”. Вернуться, и каким-то чудом оказаться на самой верхней ступеньке той пирамиды, у подножия которой они оказались теперь. Как видите, в их жизни ничего не изменилось. Все те же желания, все те же мечты, все тот же образ жизни. Ведь когда они еще не были отверженными, они все равно мечтали подняться по социальной лесенке вверх, просто тогда не надо было начинать с нуля, а так никакой разницы.
Друзья? Нет, в социуме нам не нужны друзья. Скорее авторитет. Широкий круг знакомств, пусть даже незначительных. И чем больше людей мы знаем, тем больше людей знают нас. Тем больше друзей соседки подружки друга вашего знакомого могут сказать вам на улице, что много слышали о вас. Чем больше людей мы хвалим, тем больше людей хвалит нас. Чем больше мы говорим, тем больше нас слушают. Вот это и называется Авторитет. Это, знаете, как в Твиттере. Суть игры заключается в том, что чем больше твитов ты читаешь, тем больше юзеров читают твои твиты, а стало быть тем выше твой рейтинг.
Рейтинг! Вот оно, правильное слово. Мы просто поднимаем свой рейтинг, больше ничего. Но именно это и делает нас существами социальными.

У меня было все, даже понимание того, что у меня все есть, а это не мало. Но все же чего-то не хватало. И это было ужасно.
Так получилось, что меня тоже исключили из Общества. Ну, не так грубо, как некоторых.
Просто мне сказали: “Уходи”, и я ушла, хотя по правилам игры должна была остаться.
Мне сказали: “Вернись!”, но я не вернулась, хотя по правилам игры, опять же, поступила неправильно.
Но Общество не дает второго шанса, так что второй раз мне никто не сказал: “Вернись!”
Я потеряла все, но осознание того, что у меня все есть, почему-то осталось. Более того, теперь у меня появилось нечто такое, чего в принципе раньше не было. Время. Время, чтобы подумать.
Но нет, сначала надо сделать то, что логично. А что логично? Попроситься в “Клуб отверженных”, конечно. И я попросилась. Честно признаюсь, я была уверена, что меня примут, ведь на то и клуб для отверженных, чтобы туда принимали всех отверженных.  Но оказалось, что это не так.
Я им не понравилась. Может потому, что в своей прежней жизни на пирамиде Социума я была на пару ступеней выше их?
Это было нелогично. Ведь теперь-то мы все равны, разве это не повод для, если не дружбы, то хотя бы… взаимопонимания, что ли?
Оказалось нет. Зависть есть зависть. А еще у нее есть сестра, или скорее брат – злорадство. Они были так рады, что у меня теперь ничего нет, что не захотели дать даже малую часть того минимума, который был у них.
Надо же. Меня отвергли даже отверженные. Есть повод для гордости, как мне кажется.
Повод для гордости был. И еще была уйма времени.
Я быстро поняла, в чем смысл. В “Клубе отверженных” все те же правила. Твое мнение должно совпадать со мнением большинства, в данном случае всех, потому что раскол и без того малюсенькой группки людей ни к чему хорошему не приведет. Ты должен тратить свое время на эту маленькую группку. Членов в ней очень мало, но времени от этого больше не становится. Ты идешь по замкнутому кругу, все снова и снова повторяется. И в конечном счете уже понятно, почему ты хочешь вернуться в Социум. Он большой. Там тоже замкнутый круг, но он хотя бы больше, и ты можешь даже не заметить, как все повторяется. А тут откровенно скучаешь, но другого выбора у тебя нет, потому что ты имеешь, конечно, самый что ни на есть минимум, но он есть, и ты все еще можешь его потерять.
Им было, что терять. А у меня не было. Может именно поэтому они были отверженными, а я Свободной.
У нас такая психология. Мы хотим сохранить то, что имеем, даже если это нам не нужно. Ведь, согласитесь, какая ерунда – сохранить статус отверженного, чтобы не получить статус отверженного отверженными. В конечном счете, какая разница?
Помните, в детстве родители часто водили вас во всякие кружки и секции. Кого-то на танцы, кого-то на баскетбол, кого-то на фортепиано. Но во всех этих кружках, особенно в драматических, вам говорили одно и то же: движение красиво, когда оно свободно. Если вы напрягаете свои мышцы, танца не получится. Если ваше лицо сжато, как натянутая резинка, вы не сможете сказать ни слова. Если вы боитесь оторвать руку от тела, как же вы закинете мяч в корзину?
А вы никогда не думали, что тот же принцип действует и в отношении людей?
Свободное движение – самое совершенное движение. Свободный человек – …
Моя Свобода была прекрасна. А то, что прекрасно, имеет свойство украшать все то, что вокруг него. Для меня прекрасным стал весь мир. Я стала прекрасной для всех остальных. В том числе и для Социума.
По правилам игры Общество не дает второго шанса. Но ведь правила касаются только тех, кто является членами Общества. А если ты не член?
На самом деле быть за чертой намного выгоднее, чем быть в ее пределах. Потому что ты можешь увидеть все блага Человечества, но избежать его жестоких законов. Вот и все.
Теперь у меня есть все: осознание того, что у меня все есть, Свобода и никакого страха, что я что-то потеряю.
А ведь начиналось все так обычно…

Սոֆի: Ատում եմ այս լավ տրամադրությունը

Ատում եմ այս լավ տրամադրությունը...
Չէ, մի ծիծաղեք, ու առհասարակ, սովորեք լուրջ ընդունել ասածս յուրքանչյուր բառ: Նույնիսկ ամենահիմար կատակը կարող է մե՜ծ ողբերգություն թաքցնել:
Իմ ողբերգությունը այնքան էլ մեծ չէ, նույնիսկ մի քիչ ծիծաղելի է: Ու հենց այդ պատճառով էլ խնդրիս լուծում չկա ու չկա:
Ինձ հիմա շատ է պետք վատ տրամադրություն ունենալ:
Տխրություն, սուգ, վայնասուն, լուռ տառապանք - ահա ինչ է ինձ պետք:
Ուզում եմ ոռնալ ցավից, հազիվ զսպել արցունքներս, կրճտացնել ատամներով ու անել այն ամենը, ինչ սովորաբար անում են մարդիկ, երբ հիստերիայի նոպա են ունենում:
Իսկ ես փոխարենը երջանիկ ապուշի ժպիտով նստել եմ համակարգչի մոտ:
Ի՜նչ լավ է, այսօր հանդիպում եմ հին ընկերներիս հետ:
Ի՜նչ լավ է, վաղն էլ եմ հանդիպում ընկերներիս հետ:
Ի՜նչ լավ է, երեկվա հոգնածությունը այնքան շուտ չքվեց:
Ի՜նչ լավ է, իմ հերթական անկապ բլոգը չեն ջնջել համացանցից, չնայած ասում էին, որ կջնջեն:
Ի՜նչ լավ է, հիվանդ չեմ:
Ի՜նչ լավ է, լաչառ կատուս էլ չի մլավում (չեմ խեղդել նրան, մի վախեցեք, պարզապես քնել է - վերջապե՜ս):
Ի՜նչ լավ է, եղբայրս քնած է, և համակարգիչը ժամանակավորապես իմն է:
Ի՜նչ լավ է, այսօր դասի եմ:
Ի՜նչ լավ է, դասից հետո հանդիպում եմ ընկերներս հետ...
Նույնիսկ եղանակն է լավը, կարելի է վերջին անգամ պաղպաղակ ուտել...
Չեմ հասկանում, այսօր ոչ մի վատ բան չի՞ լինելու: Ինչ-որ մեծ դժբախտություն: Ասենք, տհաճ տնային առաջադրանք: Չէ, ավելի վատ, ասենք...
Չէ, ես չպիտի մտածեմ, օրս պիտի մտածի, ինչպես անի, որ փչացնի իմ՝ թարսի պես չփչացող տրամադրությունը:
Է՜էէէ, այսպես շշմած մի՛ նայեք, դրանից ծիծաղս գալիս է, իսկ ինձ հիմա չի կարելի ծիծաղել:
Չեք հասկանում, էէէ՜:
Ինձ պետք է շտապ մի սրտաճմլիկ պատմություն գրել, այն էլ սոցիալական անարդարության մասին:
Դե գնա ու գրի սոցիալական անարդարության մասին, երբ հոգիդ երգում է, ու դու, վերջին հաշվով, թքած ունես այդ սոցիալական անարդարության վրա:
Ախր երեկ այնքան լավ էր, արդեն համարյա բռնել էի պատմվածքիս թելը: Ինչո՞ւ չգրեցի: Ժամանակ էլ ունեի:
Իմ է՛շ խելքը:
Հիմա էլ նստել թախտին, սպասում եմ բախտին: Ինքն էլ եկել է ու ինձ գրկաբաց է ողջունում. այսօր ամեն ինչ լավ է:
Դե գնա, էլի, այ բախտ, ասեցի <<Նստել թախտին, սպասել բախտին>>: Բայց դա հո չի նշանակում, որ ամեն հիմարություն պետք է լուրջ ընդունել: Ու առհասարակ, ո՞վ է հորինել այդ հիմար արտահայտությունը թախտի ու բախտի ամսին: Թախտն ո՜ւր, բախտն ո՜ւր:
Լավ, վերջացնում եմ: Բայց դուք լավ մտածեք: Մի տխուր բան ասեք ինձ, որ գոնե գիշերը տրամադրությունս լինի ниже плинтуса: Իսկ հայերեն՝ հատակապատակամիջսալիկային փայտից էլ ցածր:
Է՜, ծիծաղելի է:
Նորից ամեն ինչ լավ է:
Բա որ ասում եմ. ատում եմ այս լավ տրամադրությունը: